Gedachten tijdens het opmaken

Een ambulance scheurt door de straat, autobanden rijden over het natte asfalt, brommertjes pruttelen, motoren ronken. De hele dag door zijn er regenbuien, de lucht is grijs.
De afgelopen weken heb ik erg veel plezier gehad en me veel goed gevoeld. Vandaag ben ik iets minder levenslustig. Mijn gemoedstoestand van vandaag past wel bij het druilerige weer. Dit vermeld ik niet om medelijden op te wekken, het is enkel een observatie.

Schuddebuikjes
Ik heb veel gedachten die mij uitputten. Het is niet zozeer de strekking, meer de hoeveelheid en de complexiteit ervan die energie kost.
Zoals vaker heb ik behoefte om deze gedachten op een rijtje te zetten. Ik weet, zoals vaker, niet goed waar te beginnen op dit moment. Een tekst op papier zetten, helpt mij gedachten te structureren, maar tegelijkertijd is een bepaalde mate van overzicht noodzakelijk om een leesbare tekst te produceren.
Ik accepteer voor nu een gebrek aan structuur. Wie weet komt het vanzelf weer. Ik draai eerst even een dopje van mijn schedel en schenk mijn gedachten ongesorteerd in een bakje.
Mijn gedachten zijn niet vloeibaar. Het is meer een substantie als schuddebuikjes. Dat zijn van die mini-perpernootjes, weetjewel.

Vloggen
Vanmorgen heb ik-na een sollicitatieronde voor het vinden van een stageplaats-  een filmpje van mezelf gemaakt terwijl ik mijn wenkbrauwen verf en mezelf opmaak. Ik ben met vlagen erg cameraschuw en beangstigend zelfbewust. Ik vind het zeer ongemakkelijk en weet niet of het iets is wat bij me past als ik uit mijn comfortzone kom.
Ik wilde op camera iets vertellen over thema’s die me bezighouden zoals ik dat in mijn blogs doe.
Schrijven is een andere tak van sport dan praten. Tijdens het schrijven van een tekst, denk ik na over bewoordingen, lees een stukje over, haal een zin weer weg of pas hem aan. Toch kun je dit alles ook doen als je een fimpje van jezelf opneemt door stukjes te knippen, te plakken en er een muziekje onder te zetten. Met een fimpje laat je nog meer van jezelf zien. Gezichtsuitdrukkingen, intonatie etc.

De afgelopen tijd heb ik regelmatig op youtube gezeten en filmpjes gekeken van vloggers. Vooral make-up-filmpjes zijn erg populair. Ik vind het ontspannend om naar te kijken als ik erg moe ben ‘s avonds. Ik hoef er niet bij na te denken. Net als op papier, wist ik, toen in de camera aanzette, niet over welk onderwerp ik het precies wilde hebben, dus begon ik me ook maar op te maken.

imperfecties zijn oke!
Tijdens het met mijn uiterlijk bezig zijn, had ik gedachten over het onrealistische schoonheidsideaal waar wij ons aan blijven meten, ondanks dat we beter weten. Veel mensen zijn obsessief en perfectionistisch met hun uiterlijk bezig. Wat hierbij komt kijken, is naast make-up, kleding, haar en gewicht ook het ideaal van jeugdigheid. Dit lijkt iets dat koste wat het kost behouden moet worden. Door sommigen wordt ouderdom niet alleen gezien als onwenselijk, maar ook als een soort ziekte die bestreden moet worden. Na een bepaalde leeftijd, tel je niet meer mee, wordt je gezien als lastig, lelijk, zwak en overbodig. Ik vind dit een nogal treurig en onwenselijk vooruitzicht. Naar mijn mening wordt de levenservaring en wijsheid van senioriteit zwaar onderschat. Vergankelijkheid hoort bij het leven en als we dit meer zouden kunnen omarmen zou dit heel mooi zijn.

Sophie in de kreukels vind ik een goed programma over de druk van het schoonheidsideaal en de hoeveelheid cosmetische ingrepen die wordt gedaan: Sophie in de kreukels

Hier een goed stuk van de correspondent over het onrealistische uiterlijke ideaalbeeld:
Waarom de #beachbody vraagt om een nieuwe beeldenstorm

Ik heb idealistische, moralistische en filosofische ideeën. Ik heb de neiging om te moraalridderen en ben zeer kritisch. Tegelijkertijd heb ik behoefte aan simpelheid en lichtzinnigheid. Deze balans is een gevoelige.

De  schaduwzijde van mens-zijn.
Ik heb geen negatief mensbeeld, maar constateer wel minder mooie aspecten. Kijk maar naar the prisoners experiment  waarin op basis van willekeur deelnemers aan een sociaal experiment de rol van bewaker of gevangene toegewezen krijgen. Het bewaker zijn brengt het slechtste in mensen naar boven en laat ze ontpoppen tot sadisten. Ze verzinnen gemene straffen voor de gevangenen en praten hun gedrag goed door de gevangen te demoniseren.
Nu is dit wel een gedateerd experiment, dus mogen er in deze tijd eigenlijk geen conclusies aan verbonden worden, maar typisch is het wel.
stanford prison experiment -trailer (er is weer een nieuwe film van gemaakt).

Ook het Milgram experiment is berucht. Tijdens dit experiment moet een proefpersoon een test afnemen bij een ander. Bij elk fout antwoord moet de proefpersoon als straf een stroomschok toebrengen. De geteste persoon zit in een andere ruimte en zit in het complot met de wetenschapper. De wetenschapper zit in dezelfde ruimte als de proefpersoon en moedigt deze aan om steeds sterkere stroomstoten toe te brengen tot dodelijke voltage aan toe.
Het grootste deel van de proefpersonen gaat hiermee door. Zij voelen geen verantwoordelijkheid door de aanwezigheid van de wetenschapper. Dit experiment werd gedaan na de Tweede Wereldoorlog om te verklaren waarom mensen tijdens de oorlog in staat waren tot gruweldaden. Nu spelen de omstandigheden een erg grote rol: de autoriteit en doortastendheid die de wetenschapper uitstraalt, de professionaliteit van de plaats en setting etc.

Criticasters, wees niet ongerust: ik ben ook zeer kritisch naar mezelf. In de bijbel staat iets over splinters in andermans ogen en een balk in die van jezelf.

Definities van kritiek
Er zijn volgens mij verschillende definities van kritisch zijn.

De ene is in mijn ogen positief: kritisch denken is vragen stellen en dingen niet zomaar aannemen.
Deze manier van hoge eisen stellen, kan resulteren in een genuanceerd en onderbouwd beeld van zaken en zorgt ervoor dat je je blijft ontwikkelen.

Een negatieve definitie van kritisch zijn is afkeuren.
Ook dit gebeurt veel. Men probeert anderen hun normen en waarden op te dringen. Mensen weten precies wat goed en fout is, wat mooi en lelijk is en hoe het hoort. Ik heb er zelf ook een handje van. Ik weet, net als alle andere mensen, precies wat goed is voor een ander en heb ook overal een mening over. Mensen staan vaak te popelen om anderen, die niet aan hun normen voldoen, aan de schandpaal te nagelen. Dit is dan weer iets dat ik afkeur. Ik probeer dit zo weinig mogelijk te doen. Mensen zijn gehecht aan hun denkbeelden en weigeren deze los te laten en zien niet in dat hun beleving gekleurd wordt door hun achtergrond, cultuur en positie.

Plas-sex
Kritisch zijn in de eerste definitie is onafhankelijk denken. Terwijl in de definitie van afkeuren, kritiek uiten iets is dat vaak massaal en hysterisch gebeurt. Niet alleen gedrag wordt afgekeurd – bijvoorbeeld het plasseksfilmpje van Patricia Paay. (Ja, dit wordt echt een legende, die de geschiedenis-boeken ingaat) – maar ook uiterlijk is iets waar mensen zeer streng op afgerekend worden. Zowel bewust als onbewust.  Ik vraag me wel eens af wat dan precies beschaving is. Beschaving is niet het ophouden van schone schijn, beschaving is volgens mij ook het heel laten van anderen.
check deze zeer interessante definitie

Wij haten mensen zoals hij
Een gemeenschappelijke vijand versterkt de band tussen 2 mensen. Dat is denk ik ook iets dat hierin meespeelt. In een aflevering van het geheime leven van vierjarigen werd dit mooi geïllustreerd.
Bij de kleuters speelt dit sociaal psychologisch fenomeen dus al een rol! Ik weet niet meer welke aflevering het was, maar het is in ieder geval een erg leuk programma
het geheime leven van vierjarigen

2 jongetjes speelden al een tijdje samen met blokken toen er een derde bijkwam. De eerste 2 kregen ruzie. Ééntje riep dat de vriendschap voorbij was! ‘Dat kan me niet schelen’, zei jongetje 2, ‘want nr. 3 is nu mijn vriend, toch nr 3?’ Jongetje 2 lette even niet op en de blokkentoren was omgevallen. Jongetje 3 zei: ‘dat heeft nr. 1 gedaan!’ Op deze manier probeert hij zijn vers gesloten vriendschap te verstevigen.

In verdere conflict-stadia kan dit zover gaan dat de andere partij niet meer wordt gezien als een reasonable persoon, met een breed scala aan genuanceerde persoonlijkheidtrekken, maar als gestoorde gek of kwaadaardig demoon.

Mijn identiteit
Aan de ene kant heb ik een sterk principe dat zegt dat iedereen moet kunnen doen waar hij of zij zich prettig bij voelt, zolang hij geen anderen schaadt. Toch merk ik bij mezelf ook dat het mij vaak niet lukt om vrij te zijn van afkeurende gedachten of gevoelens. Ik begrijp dat gevoelige onderwerpen heftige emoties op kunnen roepen. En dat onredelijkheid vanuit deze emoties voortkomt. Mensen zijn snel op hun teentjes getrapt en beledigd wanneer zij zich sterk identificeren met de zaken die worden bekritiseerd. Bijvoorbeeld als het gaat over thema’s waarbij heftige emoties kunnen komen kijken zoals seksualiteit, religie, politiek en geld. Toch denk ik dat het mooi is om ten eerste bij jezelf te rade te gaan en anderen zoveel mogelijk in hun waarde te laten. Klinkt als een open deur, maar in de praktijk is het alles behalve vanzelfsprekend. Dat blijkt keer op keer.

De kunst van (zelf)kritiek is dat het op een constructieve manier gebeurt. Dit blijft een uitdaging.

Volgende keer heb ik nog een dingetje over discipline, doelen en presteren. Ik wilde nog iets zeggen, maar nou weet ik het niet meer.


kritiek versus feedback

money money money

Gister keek ik een aflevering van Tegenlicht:

De waarheid over het financieel systeem

We zien een uitgebreid interview met Joris Luyendijk, journalist en antropoloog. Zijn boek ‘Dit kan niet waar zijn’ staat al een tijdje op mijn lijstje.
Hij heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de wereld van bankiers (in Londen).

Moreel superieur
Veel (vooral linkse) mensen geven erg af op bankiers en de banken. En andere figuren die werkzaam zijn in deze sector (àlla Wolf of Wallstreet). Het is een psychologisch verschijnsel dat mensen graag andere groepen demoniseren zodat zij zich beter voelen over zichzelf. Het geeft een apart soort voldoening om een karikaturaal beeld te schetsen van de bankier als machtsbeluste, egoïstische, hebberige zakkenvuller. Wij voelen ons in dit opzicht moreel superieur.

Macht, succes, status en aanzien
In werkelijkheid liggen de zaken iets genuanceerder.
Aan de ene kant vinden we het gedrag van deze mensen verwerpelijk, tegelijkertijd blijft het iets nastrevenswaardig. Hebberigheid is diepgeworteld in de kapitalistische samenleving.
Heb je geld, dan heb je het goed voor elkaar. Dit geeft status en mensen kijken tegen je op.
Vrouwen vallen met bosjes voor zo’n man. (het zijn voornamelijk mannen.) Dit gedrag wordt dus beloond.

Perverse prikkels
Joris heeft veel mensen gesproken om een compleet beeld te schetsen van wat er speelt.
Er worden lange dagen gedraaid: werkweken van 80 uur zijn geen uitzondering. Er is geen baanzekerheid: Medewerkers kunnen iedere 5 minuten ontslagen worden. Zwangere vrouwen gaan er als eerst uit. Deze mensen hebben dus geen loyaliteit tegenover hun werkgever. De combinatie van hoge werkdruk, grote beloningen en weinig baanzekerheid, doet iets met hun moreel kompas wanneer zij deze wereld binnenstappen.
Dit systeem haalt het slechtste in mensen naar boven. Het geeft perverse prikkels: je kunt mensen naaien en grote risico’s nemen voor eigen gewin, zonder je verantwoordelijk te hoeven voelen.

Winst is voor de bank, verlies is voor de belastingbetaler
Het financieel systeem van de banken zit ook zo in elkaar dat verliezen op de rekening van de belastingbetaler komen. Dit is in 2008 gebeurd en zal nogmaals gebeuren, omdat er niets aan het systeem is veranderd.

Het is allemaal niet zo mooi, maar ik vind wel dat Luyendijk het erg mooi en op begrijpelijke wijze kan verwoorden. Ben erg benieuwd naar zijn boeken.

Geen mens is 100% zuiver
Normaal gesproken probeer ik  af te sluiten met een positieve conclusie of mogelijke oplossing, maar in deze documentaire wordt deze niet echt aangedragen. Het is meer een bewustwording van hoe dit systeem in elkaar zit.
Joris zegt dat uitspraken hieromtrent je kwetsbaar maken omdat geen enkel mens 100% zuiver is.

Bankiers zijn dus niet persé slechte mensen, maar ze zijn onderdeel van een groter systeem. Bovendien weten mensen aan de top vaak niet eens waar de klepel hangt en waar het naadje van de kous zit. De complexiteit vergemakkelijkt de corruptie.

Een eerste stap zou zijn om toe te geven dat het niet oké is wat hier gebeurt.
Als onderzoeker zal je in ieder geval geen geld aan moeten nemen van degene over wie je bericht.
(onderzoek naar de gezondheidsrisico’s van cola, gesponsord door coca cola).

Alles is mogelijk
‘Het enige dat we kunnen doen is smeken om ons niet te naaien. Door een appèl te blijven doen op fastsoen.’
Toch sluit hij af met: Er is veel minder voor nodig om de financieële sector weer stabiel, productief en dienstbaar te maken dan er nodig was om vrouwenemanipatie te bewerkstelligen.
Veranderingen zijn onvoorstelbaar tot ze er zijn. Het kan wel, we weten alleen nog niet hoe.

Zelf ben ik niet zo lang geleden overgestapt naar de Triodosbank, die erg sympatiek overkomt. Zou dat wel een beetje snor zitten, denk je?
triodosbank
Dit omdat de ING in opspraak was gekomen vanwege investeringen in oliepijpleidingen en meer van dit soort dingen. Rente zit er trouwens ook niet meer in tegenwoordig. Ik heb toch steeds meer het idee dat je je spaargeld beter in een oude sok kunt stoppen of investeren in materie die zijn waarde niet of minder verliest.

De volgende keer heb ik nog een dingetje over het basisinkomen, ook wil ik nog alternatieve systemen onderzoeken.

Het grote geld

Hoe zit dat nou eigenlijk met geld in het algemeen?

Wie heeft er verstand van wereld-economie en kan in Jip en Janneke taal uitleggen wat er aan de hand is?  Of heeft tips voor mij waar ik deze informatie kan vinden?
Hoe zit dat nou eigenlijk met dit systeem?
Ik maak me weer eens  zorgen over iets dat ik niet begrijp.

Basiskennis
Ik heb niet zo heel veel verstand van economie. Op de middelbare school kreeg ik dit vak onderwezen door een hele vreemde snuiter, die nog stonk ook. De man had geen stimulerend effect op mijn nieuwsgierigheid naar geldsystemen. Wat me het meest bij staat zijn uitspraken als: ‘Oke, spelletje: de eerste de beste die nu nog zijn mond opentrekt, krijgt van mij een portie stafwerk!’ Ook herinner ik mij een woedeaanval waarin hij driftig cirkels op het bord tekende om percentages uit te leggen.
Op de een of andere manier haak ik bij bepaalde onderwerpen erg snel af.

De economie van de liefde ging er dan weer in als koek. Investeringen en opnames binnen relaties, dat spreekt tot mijn verbeelding.

De afgelopen tijd heb ik een aantal berichten vernomen die mij verontrusten.

Een prep-gekkie
Mensen die zich voorbereiden op het einde der tijden, dat is gek!
Ik ontmoette iemand die veel dubieuze dingen zei. Ik kon haar niet echt serieus nemen. Naast een hoop andere spannende (persoonlijke) verhalen, vertelde ze mij dat zij en haar vriend zich voorbereiden op een enorme financiële crisis. Ze verzamelen eten in blik en zetten euro’s om in bitcoins en zilver, omdat geld straks zijn waarde zal verliezen. Zij was erg stellig, maar kon mij niet vertellen uit welke bronnen deze informatie kwam.
Ondanks dat dit idee geheel nieuw voor me was en ik de persoon in kwestie niet serieus kon nemen, raakte ik een beetje van slag.
Stel je voor dat ze gelijk heeft, hoe moet dat dan verder met ons?

De Waarheid
Ik begrijp niet hoe DE economie in elkaar zit. Daar zou ik wel meer over willen weten, maar mijn spanningboog is de afgelopen weken totaal uitgelubberd. Daarnaast heb ik ook het idee dat mensen die denken dat ze het wel weten, het eigenlijk ook niet weten. Naast (daar heb je weer een van mijn stokpaardjes:) de overweldigende hoeveelheid informatie die we dagelijks over ons heen krijgen gestort (hoe maak je daar een gezonde en realistische selectie uit), is DE waarheid iets dat niet door mensen waar te nemen is. Ik wantrouw mensen die dingen zeker zeggen te weten. Zeker in combinatie met een gebrek aan onderbouwing.

Later kwam ik berichten tegen uit bronnen die ik wel betrouwbaar acht: Vrij Nederland en een zeer interessant boek: nooit af.

Roxane van Iperen
Ik zag een filmpje langskomen van Vrij Nederland van een vrouw met verstand van zaken; Roxane van Iperen, jurist en onderzoeker.
Ik vind het complexe materie en mijn hersenen kraken als ik dit probeer te begrijpen. Corrigeer me als ik het verkeerd heb. Wat ik ervan begreep: Zij vertelt dat bijna alle grote banken heel veel geld hebben geïnvesteerd in olie. Zij willen dit geld niet kwijt, dus zullen oliemaatschappijen gesteund blijven worden. Omdat het noodzaak is over te stappen naar duurzame energie zal dit geld verloren gaan. Daarom wordt er zo tegengestribbeld door bepaalde figuren die hierin een financieel belang hebben. Het is van levensbelang over te stappen op duurzame energie, want klimaatverandering is de grootste bedreiging voor de mensheid. Uiteindelijk wordt (natuurlijk) de gewone burger de dupe van  de financiële crisis.

Roxane van Iperen

Nooit af
In het boek nooit af wordt ook uitgelegd hoe de wereld van geld en werk in elkaar steekt en wat we in de toekomst kunnen verwachten. De snelheid van ontwikkelingen in technologie en samenleving ligt zo hoog dat toekomst voorspellingen steeds lastiger te doen zijn. Het enige dat zeker is, is dat alles constant verandert. Voor veel mensen beangstigend. Er ontstaan andere middelen, andere banen en andere systemen. Ook is er teveel geld gedrukt, waardoor het zijn waarde verliest.

Nooit af

Geld is een ruilmiddel, een belofte en een symbool. Ik denk dat deze afspraak niet lang meer houdbaar is en ik vind het erg spannend wat er in de toekomst allemaal gaat gebeuren hieromtrent. toch lullig als je probeert wat te sparen..
De schrijvers van dit boek, hebben een positieve benadering en spreken over nieuwe mogelijkheden. Het is voor mij (en anderen) van belang om hoopvol over de toekomst te zijn, maar soms is het erg moeilijk.

Multi
Er worden enorm schadelijke spelletjes gespeeld door de meest machtige, corrupte, machtsbeluste hebzuchtige en egoïstische figuren. Heb je bijvoorbeeld wel eens gehoord hoe rijkdom in de wereld is verdeeld? Dat is toch onvoorstelbaar?
Letterlijk over lijken.

verdeling van rijkdom in de wereld

honger en privé-helicopters
Jij en ik hebben het financieel goed hier. Ik vind het een naar idee als het heel moeilijk gaat worden. Soms heb ik wel het idee dat het moeilijker wordt. Dat het een moeilijke tijd is qua arbeidsmarkt en huizenmarkt enzo.  Maar ik vind het ook zo erg en zo oneerlijk hoe deze zaken worden geregeld in de wereld.  In onze politiek lijkt het te gaan over de concurrentie tussen de minima, de middenmoot en de mensen die het goed voor elkaar hebben. Maar de allerrijksten hebben eigen regeltjes. En de allerarmsten gaan gewoon dood.

Dit is natuurlijk compleet buiten mijn invloedssfeer (dus zou ik me er niet druk om moeten maken?) maar het heeft wel invloed op mij en ik wil het beter begrijpen.

Deze staat op mijn lijstje:
economie uitgelegd aan mijn dochter

Wat een toestand he