Tagarchief: emancipatie

Filosoferen met Charlotte: Wat is een mens?

Filosoferen met Charlotte

onderwerp van vandaag: wijsgerige antropologie: Wat is een mens?

Mijn identiteit
Wat maakt een persoon tot wie hij is, wat maakt zijn identiteit en is er een kern?
Ben je nog steeds dezelfde persoon als de baby uit je eerste fotoboek? Alle cellen in je lichaam zijn vervangen, maar is er iets dat hetzelfde blijft? En zijn we zo redelijk als we denken?

Mensen maken verhalen en hebben herinneringen. Alle herinneringen kun je aan elkaar rijgen tot een samenhangend verhaal. We geven ons leven betekenis door verhalen. Maar als je je geheugen verliest bijvoorbeeld door hersenletsel, wat blijft er dan van je over? Is er naast het geheugen nog iets anders dat de mens maakt tot wie hij is? Zijn we meer dan een verzameling herinneringen?

Vrije wil
Over een roodborstje kun je op Wikipedia lezen dat hij broedt van april tot juli en in twee broedsels 5 tot 7 eieren legt. Dit gedrag is geen bewuste keuze, in tegenstelling tot het gedrag van de mens, die zelf zijn eigen leven moet vormgeven. Wij mensen zijn ons bewust van onszelf en onze sterfelijkheid. Mensen zijn, anders dan veel dieren, in staat zichzelf van een afstandje te bekijken en na te denken over wie zij willen zijn in plaats van enkel te reageren op hun omgeving. Van sommige andere dieren weten we dat zij ook een ver ontwikkeld bewustzijn hebben, zoals dolfijnen en olifanten.
In de moderne westerse wereld wordt veel waarde gehecht aan de vrije wil en met deze vrijheid om je eigen keuzes te maken, komt ook verantwoordelijkheid.

I-Robot
Hoe zie jij dit? Wat maakt jou tot wie je bent?
Heb je een lichaam of ben je een lichaam? Als we enkel materiaal zijn en alle processen in de hersenen scheikundig te verklaren zijn, hoeveel vrijheid hebben we dan om zelf keuzes te maken?
Zou je een mens dan kunnen nabouwen? Met emoties en alles erop en eraan? Ik heb weinig verstand van kunstmatige intelligentie (robots en computers) maar ik geloof dat een computer geprogrammeerd wordt om bepaalde wetmatigheden/regels te volgen. Wat eruit komt, wordt bepaald door wat je erin stopt. Allerlei organen kunnen tegenwoordig vervangen worden door apparatuur. Iemand met een kunsthart is nog steeds een mens, maar iemand met een kunstmatig brein wordt niet zo gezien.

Tot op zekere hoogte wordt bij mensen wat eruit komt ook bepaald door wat je erin stopt. Aanleg (nature) en omgeving (nurture) hebben daar invloed op. Baby’s komen niet ter wereld als onbeschreven blad; karaktertrekken en voorkeuren zijn deels te voorspellen aan de hand van genetische opmaak.

een vrouw wordt tot vrouw gemaakt
Een andere actuele kwestie die aansluit bij het onderwerp identiteit en vrijheid is die van emancipatie en feminisme. ‘Volgens het feminisme zijn de biologische verschillen tussen man en vrouw geen rechtvaardiging voor sociale, culturele of economische verschillen’.*
Gelijkheid tussen mannen en vrouwen krijgt veel aandacht en wordt in één adem genoemd met de gelijkheid tussen wit en zwart.
De afgelopen 10 jaar is er steeds meer aandacht voor discriminatie en diversiteit. Hoewel de discussies tot felle botsingen leiden, zie ik het als een goed teken dat ‘minderheden’ meer de vrijheid voelen om zich te uiten.

Alle hierboven aangestipte onderwerpen, vind ik interessant om een volgende keer verder uit te diepen.
Wat zijn jouw gedachten over deze onderwerpen? Ik praat er graag met je over en sta er voor open tot nieuwe inzichten te worden gebracht.

File:Anthropology; an introduction to the study of man and ...

* Le Coultre, E. (2007). Ik denk, Diemen, Nederland: Veen Magazines

Dames en heren

Tjongejonge wat is er een hoop haat in de wereld. Ik moet ECHT even op (digitaal) dieet.

Ik kon het niet laten, en heb op Joop.nl gevolgd hoe het gesprek met Anne Fleur verliep bij Pauw afgelopen dinsdag.
Zij is een jonge activiste die blogs en tweets schrijft. Onder andere over Thierry Baudet en (ja daar heb je hem weer) Geert Wilders.
Nu wordt zij (onder andere) met de dood bedreigd en moet onderduiken omdat aanhangers van deze partijen aanstoot namen aan haar woorden. Zij heeft zich zeer kritisch geuit op de vrouwonvriendelijke en fascistoïde uitspraken van Baudet.

Bij Pauw gebeurde er iets geks. Er werd aangekondigd dat Anne Fleur zou komen praten over haar onderduiken. Maar in het gesprek werd zij door Pauw en Ed Nijpels continue terecht gewezen, onderbroken en als dader weggezet. Of ze het er ook niet een beetje zelf naar gemaakt had. Denigrerend. In een artikel op internet werd op een rijtje gezet wat de reacties waren op dit televisieoptreden.
Ik kan het (gelukkig) niet terugvinden, het is echt om te kotsen zo respectloos en laag.
Het lijkt wel of het feit dat het om een vrouw gaat, voor nog meer verontwaardiging zorgt.
In veel reacties worden namelijk anti-feministische uitingen gedaan.

Getver
Ik merk dat een hoop onderwerpen bijzonder gevoelig liggen en dat een aantal stokpaardjes breed gedragen worden. Alleen al het woord feminisme bijvoorbeeld is iets dat mensen spontaan in furieuze woede kan doen ontvlammen. Een vies woord.

Feminisme
De definitie zoals deze op wikipedia staat is: de verzameling maatschappelijke en politieke stromingen of bewegingen die ongelijke (machts-)verhoudingen tussen mannen en vrouwen kritisch analyseren en vrouwenemancipatie nastreven. Dat klinkt best mooi toch? Ook al hebben vrouwen het in Nederland goed, kritisch analyseren is nooit verkeerd.

alle mannen zijn hetzelfde
In vroegere tijden viel er veel te halen op dit gebied. Zoals stemrecht en het recht om als getrouwde vrouw te mogen werken. Ook de anticonceptiepil en abortus zijn belangrijke ontwikkelingen geweest. Van vrouwen die nu nog wat te zeiken hebben, heerst een onaantrekkelijk beeld van hysterische betuinbroekte, stekelharige, bh-loze, lesbische en mannenhatende zuurpruim-wijven. En sommige vrouwen zijn inderdaad teleurgesteld en verbitterd. Ik heb het vaker gehoord: ‘Alle mannen zijn hetzelfde’. Andersom komt dit natuurlijk ook voor.

topman
Vrouwen die mannen van de top willen stoten om het roer over te nemen, dat kan niet de bedoeling zijn?
In (de top van) het bedrijfsleven worden eigenschappen van mensen gevraagd die als typisch mannelijk worden gezien zoals dominantie, zelfvertrouwen, doorzettingsvermogen en kracht.
Een vrouw wordt deze eigenschappen minder toegedicht.
Vrouwen zijn zacht, zorgzaam en gevoelig en zwak.

Diversiteit
Maar klopt dit wel? En in hoeverre zijn eigenschappen van mensen biologisch of juist cultureel bepaald? Worden mensen niet te veel in hokjes geduwd waar zij niet inpassen? In een stereotype gender-rol gedrukt? Is er nu echt een glazen plafond, of heeft de gemiddelde vrouw niet deze ambities? Ik heb zelf geen top-carrière voor ogen, maar ik vind wel dat ieder mens gelijke kansen moet krijgen. Het is een psychologisch principe dat mensen hun evenbeeld attractiever vinden dan mensen die niet op hen lijken.
Een quotum zou wat dat betreft misschien helemaal niet zo verkeerd zijn, omdat onbewust aan de (witte) man meer relevante kwaliteiten worden toegedicht (wanneer een man of meerdere mannen de werving en selectie voor zijn/hun rekening nemen). Deze diversiteit zorgt voor een benadering vanuit meerdere perspectieven en dus voor meer creativiteit.

In mijn studieboek over de vorming van persoonlijkheid is een hoofdstuk gewijd aan sekseverschillen. *
Hierin staat schematisch weergegeven dat eigenschappen veel meer overlap tussen de seksen hebben, dan algemeen wordt aangenomen. Eigenschappen die als typisch mannelijk worden gezien, komen bij veel vrouwen voor en andersom. Ik denk dat het goed is om hiervan bewust te zijn.

Ik denk dat de omgeving waarin mensen opgroeien een grote invloed heeft op mensen. Opvoeding zowel als maatschappelijke verwachtingen.

Biologie
Natuurlijk is er ook een biologisch element. Testosteron en oestrogenen doen veel met een mens.
Ik heb eens een interview gelezen met een transgender die van man naar vrouw ging. Zij vertelde dat de hormonen zorgden voor een wereld van verschil, voornamelijk in emotionaliteit.
Vrouwen komen van venus, mannen van mars is een populaire theorie.
Als mannen en vrouwen op de olympische spelen geen aparte categorieën waren, dan maakten vrouwen geen schijn van kans.

Wel vind ik  macho-cultuur intimiderend. Dit is iets waar ik niet veel van begrijp. Hier is het laatste woord nog niet over gezegd.

samenwerken!
Ik denk dat mannen zich weggezet voelen wanneer hun masculiniteit bekritiseerd wordt.
In het verleden was er een duidelijke rolverdeling. Dit verschuiven, deze veranderingen, zorgen voor onzekerheid. Ook wil ik de welwillende mannen niet benadelen. Je weet wat ik van generaliseren vind. Ik heb het niet over het afpakken van macht, maar over een gelijkwaardige samenwerking.
Vaak genoeg zijn mannen de pineut.
Gelijkheid is vaak ook ten voordele van de man.

LBTQI
Bovendien is het volgens mij de vraag of de scheidslijn tussen de twee seksen wel zo scherp gesteld moet worden. Er zit nog een heel spectrum tussen. (LBTQI)
Zo heb ik een superleuk en interessant televisie programma gezien over gender. Met Ryanne van Dorst. geslacht! Met name werd er aandacht besteed aan hermafrodieten. Dat zijn mensen die geboren worden met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtskenmerken. Dit schijnt een groot taboe te zijn, maar veel voor te komen.
Bij de geboorte wordt dan bepaald of er een jongetje of een meisje van gemaakt wordt door middel van een operatie.

We zijn allemaal mensen en hebben dus veel met elkaar gemeen. Niets menselijks is ons vreemd. We hebben allemaal 50% genen van papa en 50% genen van mama. Yin Yang.

check dit: Ook heel gunstig voor mannen!
equality

 

* Asendorpf, J.B. (2011). Psychologie van de persoonlijkheid. Berlijn, Duitsland.