Tagarchief: gek

wat is normaal?

Ik heb het al vaker genoemd, maar ik vraag mij dus regelmatig af: wat is ‘normaal’? En wat is ‘goed’? Deze vragen komen samen met een soms nog verdergaande twijfel aan alles en een overweldigende verwondering over alles dat bestaat.
Niks is vanzelfsprekend en het leven is onvoorstelbaar.
Het heelal schijnt volgens wetenschappers te zijn ontstaan door de oerknal. Volgens religieuzen is alles geschapen door een god.
Ik heb thuis een leuk kinderboek dat op beeldende wijze het ontstaan van leven op aarde en het ontstaan van het heelal uit de doeken doet. Interessant. Maar niet te bevatten. Het geeft me soms een vreemd gevoel.
Hoe kan er uit niets, iets ontstaan? Waartoe zijn wij hier op aarde. Dat soort vragen.
Het lijkt of veel mensen het leven wel vanzelfsprekend vinden. Normaal gesproken heb je misschien geen tijd om bij dit soort vragen stil te staan, wil je je dagelijks leven leiden. Het is noodzaak om bepaalde aannames te doen, om te kunnen functioneren. Wanneer je je werkelijk overal over verwondert, komt er niks meer uit je handen.
Dat laatste gebeurt mij dan ook regelmatig.

Wat is normaal?
Ik moet mijn opgekropte overdenkingen even opdelen in kleinere stukjes, gesorteerd naar thema.
Vandaag het thema: wat is normaal?

Sociale acceptatie
De vraag over wat normaal is heeft te maken met normen waar we aan moeten voldoen om sociaal geaccepteerd te worden. Het lijkt er aan de ene kant op dat er streng over onszelf en elkaar geoordeeld wordt als je bijvoorbeeld kijkt  naar alle discussies  die vooral online ontstaan. Er ontstaan enorm felle discussies waarin mensen in woede ontvlammen naar aanleiding van elke scheet en er gevoelige thema’s aan koppelen, bijvoorbeeld over rascisme. Fascinerend fenomeen. Mensen voelen zich snel aangevallen als het gaat over politieke kwesties. Ik denk omdat zij zich sterk identificeren met bepaalde overtuigingen, maar hier toch onzeker over zijn. Als deze denkbeelden in twijfel worden getrokken, moeten zij zichzelf met hand en tand verdedigen. Er wordt wat dat betreft weinig getolereerd. Polarisatie noemen ze dat tegenwoordig; heel populair. Het lijkt er soms op dat mensen elkaar weinig ruimte gunnen.
Het lijkt haast normaal. Normaal is immers datgene dat het meest voorkomt. Is het iets goeds om je aan te passen aan de norm? In veel gevallen niet, denk ik.

Is iedereen gek? Op zijn minst eigenaardig.
Ook is ‘normaal’  een relatief klein hokje. Ik zie nu een grote kast voor me met allemaal kleine vakjes waarin mensen in dossiers tot in de kleinste details worden gecategoriseerd. Iets van een systeem moet er wel inzitten, voor het overzicht. Maar het mag best iets ruimer en rommeliger. Er zijn veel eisen die worden gesteld aan het etiket ‘normaal’. Eigenlijk zoveel dat bijna niemand dit etiket echt verdient. Iedereen heeft wel iets te verbergen. Hele menselijke dingen worden gezien als taboe. Iedereen kan door de mand vallen en worden ontmaskerd.

Etiketjes
Als het gaat om de vraag: ben ik normaal? Dan denk ik  aan mijn hersenkronkels, de moeilijkheden die ik ervaar in het leven en mijn psychische gesteldheid, de etiketten die je hierop zou kunnen plakken en hoe legitiem deze zijn.

Vraagt tegenwoordig niet bijna iedereen zich af of er iets mis met hem is? En zijn de mensen die dit niet doen, niet het meest gevaarlijk? De president van Amerika bijvoorbeeld.

Nu ga ik worteltjes eten.

worteltjes

Gek

Vandaag ben ik met mijn moeder naar het Dolhuys in Haarlem geweest; een museum over Psychiatrie. We hebben een erg gezellige dag gehad. Haarlem is een mooie stad, we hebben lekker gegeten, een wijntje gedronken op het terras en met onze museumjaar-kaarten nog een bliksembezoek gebracht aan het Frans Hals Museum om de bloemententoonstelling te bekijken.

 

gekkenhuis
Ik had in een studieboek gelezen dat vanaf het jaar 1600 in Europa gekkenhuizen werden gebouwd.

De omstandigheden waarin de ‘gekken’ moesten leven waren verschrikkelijk. Ze werden weggestopt en niet als (volwaardige) mensen behandeld. Vaak werden zij vastgebonden en de hygiëne en zorg liet erg te wensen over. En dat is zeer zacht uitgedrukt.

Wat helemaal erg is: Publiek kon tegen betaling een kijkje komen nemen ter vermaak, bij wijze van exotisch dierentuinbezoek. Een freakshow.

Horror

Het tweede seizoen van de serie American Horror Story speelt zich grotendeels af in zo’n krankzinnigengesticht. Een verlaten psychiatrische inrichting spreekt zeer tot de verbeelding.  De beelden uit horrorfilms zijn beangstigend en verontrustend en  helaas vaak op waarheid gebaseerd: zeer verwarde en verwaarloosde mensen waar men zich geen raad mee weet.
Een plek waar zoveel zieke geesten zijn gestorven is natuurlijk gruwelijk vervloekt en hier gebeuren jaren later nog hele enge dingen! (kom, hoe heet die film ookalweer?)

Koekoek
Daarnaast is een veelvoorkomende angst om door te draaien. De angst om niet serieus genomen te worden, voor gek te worden verklaard en weg te worden gestopt. (Gothica) De hersenen zitten zo ontzettend ingenieus in elkaar dat het toch bijzonder zou zijn als daarin nooit een keer iets mis zal gaan. Dat er bij wijze van spreke iets knapt, er stroomstoring ontstaat of een draadje los komt te zitten. Losing it!

Iedereen kent moeilijke momenten in het leven en iedereen heeft zijn eigenaardigheden, maar ik heb het over de gradatie: KOEKOEK!

xfSsEuv
dit is zo’n typisch horror-beeld van een verlaten psychiatrische instelling: een lange donkere gang met allemaal kleine kamertjes

Mensen kunnen flink wat te verduren krijgen en eigenlijk is het heel logisch dat er beschadigingen kunnen ontstaan in de geest wanneer de draaglast groter is dan de draagkracht. Ook kan er sprake zijn van een hersenbeschadiging of andere afwijking.

Museum
Het Dolhuys was vroeger een gekkenhuis en is sinds 2005 te bezoeken als museum.

Er zijn veel persoonlijke verhalen te horen van mensen die te maken hebben gehad met psychiatrische stoornissen. Bekende en minder bekende patiënten en artsen delen hun ervaringen: erg interessant. Het idee van het Dolhuys is mensen de grens tussen gek en ‘normaal’ te laten beleven. Na de ‘aapjes-kijken-periode’ zijn er gelukkig vele ontwikkelingen geweest op het gebied van behandelingen die er daadwerkelijk op zijn gericht om mensen beter te laten worden.
Ook zijn er vele bewegingen die het stigma en het taboe proberen te verminderen. Iets waar ik duidelijk  voorstander van ben.

Normaal
We leven nu in een andere tijd. De definitie van ‘normaal’ is eigenlijk datgene wat het meest voorkomt. Ik las dat tegenwoordig 1 op de 5 mensen ooit in zijn leven te maken krijgt met een psychische stoornis. Dus dat begint steeds normaler te worden. (voornamelijk depressie, burn-out en angststoornissen) Ik denk dat dit voor een groot deel  te maken heeft met de ontzettend hoge eisen die tegenwoordig aan mensen worden gesteld op alle levensgebieden (carrière, uiterlijk, relaties)

Bekijk de functie-eisen in een willekeurige vacature maar eens. Omdat het leven tegenwoordig maakbaar is, ben je ook nog eens een enorme loser als je al deze dingen niet perfect op orde hebt.

Deze documentaire is in dat kader ook erg interessant en ik denk voor veel mensen herkenbaar:
http://www.npo.nl/3doc/11-08-2010/VPRO_1141355

In ‘Alles wat we wilden’ van documentaire-maaktster Sarah Mathilde Domogala volgen we een aantal succesvolle jongeren met torenhoge ambities. Maar achter de schermen blijkt dit streven een hoge tol te eisen.