Tagarchief: individualisme

Bullshit Jobs

Ik las het boek Bullshit Jobs van antropoloog David Graeber.
Hij verbaasde zich over het bestaan van de grote hoeveelheid banen die niks lijken toe te voegen aan de samenleving en dat terwijl in 1930 door econoom John M. Keynes werd voorspeld dat we in de toekomst met een 15-urige werkweek zouden toekomen dankzij technologische ontwikkelingen. Graeber beschrijft hoe het komt dat er zoveel onzinbanen zijn ontstaan.

Graeber schreef eerder een essay over dit onderwerp waar duizenden reacties op kwamen van mensen die zich erin herkenden. Een onzinbaan wordt dan ook gedefinieerd als een baan waarvan de persoon zelf vind dat deze onzin is of voor een groot deel uit onzin bestaat.
Er is toen onderzoek naar gedaan waaruit kwam dat 40% van de Nederlanders vindt dat hij een onzinbaan heeft.

Vraag en aanbod
Vaak wordt aangenomen dat een vrije markt-economie zorgt voor een natuurlijke balans tussen vraag en aanbod en dat bedrijven die erop gericht zijn zoveel mogelijk winst te maken, geen middelen verspillen aan inefficiënte zaken. Toch heb ik ernstige twijfels of dit het geval is. Het lijkt alsof er sowieso een kunstmatige behoefte wordt gecreëerd, bijvoorbeeld door reclames die erop gericht zijn ons ongelukkig en ontevreden te laten voelen en ons aansporen spullen te kopen die we niet nodig hebben.
Ook lijkt het erop dat zowel in de private sector als bij de overheid niet bepaald efficiënt gewerkt wordt: door allerlei bureaucratie en regeltjes neemt de hoeveelheid administratief werk alleen maar toe en er worden extra managers aangenomen die nadenken over hoe het bedrijf efficiënter kan werken, waarbij ze zichzelf voor het gemak even buiten beschouwing houden.

Verschillende typen onzin-banen
Er worden in het boek verschillende typen onzinbanen onderscheiden. Een aantal voorbeelden:

* er zijn assistenten, telefonisten en baliemedewerkers die worden aangenomen omdat het goed staat dat de baas te druk is om zich met onbenullige zaken bezig te houden als het opnemen van de telefoon. Ook als er verder weinig te doen is en de assistent zit te wachten tot er eindelijk een telefoontje komt en ondertussen vaak net alsof moet doen of hij druk is.

* Er zijn telefonisch verkopers die mensen abonnementen moeten aansmeren waar niemand op zit te wachten en waar de koper niet beter van wordt.

*Er zijn zogenaamde oplapwerkers die de schade repareren die veroorzaakt is door incompetente superieuren.

* er zijn overbodige superieuren van teams die prima zelfstandig kunnen functioneren

*Er zijn banen die voornamelijk bestaan zodat de organisatie kan zeggen dat ze aan een bepaalde eis hebben voldaan. Een voorbeeld was iemand die in een bejaardentehuis een intake-formulier moest invullen met daarop welke activiteiten de bewoners zouden willen doen, waar vervolgens niks meer mee gedaan wordt.

* Er zijn onderzoekscommissies die onderzoek doen  om aan te tonen dat ergens aandacht aan wordt besteed, waar vervolgens nooit iets mee gedaan wordt. Etc etc

Sommige banen voegen niet alleen niks toe, maar brengen zelfs schade toe aan individu, samenleving en milieu. Het besef zinloos werk te doen zorgt voor veel psychisch leed.

Waarde en waarden
Er wordt veel waarde gehecht aan werk, of het werk nu zinvol is of niet. Ik vind dit vreemd: Een zinvolle bijdrage zou toch voorop moeten staan? En is iemand pas een volwaardig persoon als hij een betaalde baan heeft? Het lijkt op werkverschaffing of werk om het werk en niet om de toegevoegde waarde of wat echt nodig en belangrijk is en waaraan een echte behoefte is.

Ondanks de voorspelling van Keynes is de druk om hard te werken alleen maar toegenomen in onze prestatie-  en consumentgerichte,  individualistische samenleving.
Waarde en waarden lijken van elkaar te zijn losgekoppeld. Zorgtaken en persoonlijke aandacht lijken minder te worden gewaardeerd in geld dan het halen van targets. Omdat mensen die vanuit idealisme handelen geen geld voor hun werk zouden moeten willen krijgen? Omdat werken niet leuk hoort te zijn? Je hebt een baan waar je voldoening uit haalt en dan wil je ook nog goede arbeidsvoorwaarden?

Identiteit
We vinden het belangrijk om werk te hebben en koppelen daar voor een groot deel onze identiteit aan. Wanneer je gevraagd wordt jezelf voor te stellen, vertel je vaak wat voor werk je doet. Tegelijkertijd zijn veel mensen ongelukkig met hun baan, of omdat ze geen echt zinvol werk doen of omdat ze worden uitgeknepen of beide.

Bezuinigingen 
Ik heb het idee dat het systeem pervers in elkaar zit en dat er nog steeds ontzettend veel onrechtvaardigheid in de wereld is, ook op de Nederlandse arbeidsmarkt. De mensen die het meest zouden worden gemist, hebben naar mijn idee steeds meer moeite om rond te komen met één inkomen. We horen natuurlijk veel over misstanden wegens bezuinigingen in de zorg en het onderwijs. Maar onder andere ov-personeel, politie-agenten en boeren hebben het ook moeilijk. De vaste lasten zijn enorm gestegen en de lonen achter gebleven. Niet zo gek dat er gele hesjes gaan protesteren.

Het basisinkomen
Volgens de schrijver van het boek zou een basisinkomen een oplossing kunnen zijn voor al te grote ongelijkheid. Zou kunnen voorzien in je levensonderhoud niet een mensenrecht moeten zijn? Een basisinkomen dat wordt verstrekt door de overheid, zou de overheid niet meer macht geven, omdat het onvoorwaardelijk is, waardoor de controle-organen allemaal zouden kunnen verdwijnen. Ook de super rijken zouden een basisinkomen krijgen, maar dat is maar een heel klein percentage ( even afhankelijk van waar je die grens trekt denk ik).
Veel mensen zijn bang dat wanneer het niet noodzakelijk is om te werken, de meeste mensen geen klap meer zouden uitvoeren en bepaald werk niet meer gedaan zou worden. Maar dat geloof ik niet. Bijvoorbeeld in de gevangenis werken gevangenen liever in de keuken, schoonmaak ed dan in hun cel tv te kijken. (hebben ze daar tv?, ik geloof het wel). Omdat de meeste mensen graag het gevoel hebben dat ze zinvol bezig zijn. Anders worden ze ongelukkig en kwijnen ze weg.

Mijn steentje 
Ik kan me erg in dit verhaal vinden en dat is niet mijn mening omdat ik vind dat ik zomaar recht heb op geld en te beroerd ben om te werken voor mijn geld. In tegendeel: Ik draag dolgraag mijn steentje bij aan de samenleving. Ik vraag me alleen af wat voor steentje. En wordt er niet veel te veel in het wilde weg met stenen gesjouwd? Is het niet wenselijk om een tandje terug te draaien met zijn allen en ons meer bezig te houden met waarden in plaats van waarde?

Realists of a larger reality - Dark Optimism