Tagarchief: kunstmatige intelligentie

Filosoferen met Charlotte: Wat is een mens?

Filosoferen met Charlotte

onderwerp van vandaag: wijsgerige antropologie: Wat is een mens?

Mijn identiteit
Wat maakt een persoon tot wie hij is, wat maakt zijn identiteit en is er een kern?
Ben je nog steeds dezelfde persoon als de baby uit je eerste fotoboek? Alle cellen in je lichaam zijn vervangen, maar is er iets dat hetzelfde blijft? En zijn we zo redelijk als we denken?

Mensen maken verhalen en hebben herinneringen. Alle herinneringen kun je aan elkaar rijgen tot een samenhangend verhaal. We geven ons leven betekenis door verhalen. Maar als je je geheugen verliest bijvoorbeeld door hersenletsel, wat blijft er dan van je over? Is er naast het geheugen nog iets anders dat de mens maakt tot wie hij is? Zijn we meer dan een verzameling herinneringen?

Vrije wil
Over een roodborstje kun je op Wikipedia lezen dat hij broedt van april tot juli en in twee broedsels 5 tot 7 eieren legt. Dit gedrag is geen bewuste keuze, in tegenstelling tot het gedrag van de mens, die zelf zijn eigen leven moet vormgeven. Wij mensen zijn ons bewust van onszelf en onze sterfelijkheid. Mensen zijn, anders dan veel dieren, in staat zichzelf van een afstandje te bekijken en na te denken over wie zij willen zijn in plaats van enkel te reageren op hun omgeving. Van sommige andere dieren weten we dat zij ook een ver ontwikkeld bewustzijn hebben, zoals dolfijnen en olifanten.
In de moderne westerse wereld wordt veel waarde gehecht aan de vrije wil en met deze vrijheid om je eigen keuzes te maken, komt ook verantwoordelijkheid.

I-Robot
Hoe zie jij dit? Wat maakt jou tot wie je bent?
Heb je een lichaam of ben je een lichaam? Als we enkel materiaal zijn en alle processen in de hersenen scheikundig te verklaren zijn, hoeveel vrijheid hebben we dan om zelf keuzes te maken?
Zou je een mens dan kunnen nabouwen? Met emoties en alles erop en eraan? Ik heb weinig verstand van kunstmatige intelligentie (robots en computers) maar ik geloof dat een computer geprogrammeerd wordt om bepaalde wetmatigheden/regels te volgen. Wat eruit komt, wordt bepaald door wat je erin stopt. Allerlei organen kunnen tegenwoordig vervangen worden door apparatuur. Iemand met een kunsthart is nog steeds een mens, maar iemand met een kunstmatig brein wordt niet zo gezien.

Tot op zekere hoogte wordt bij mensen wat eruit komt ook bepaald door wat je erin stopt. Aanleg (nature) en omgeving (nurture) hebben daar invloed op. Baby’s komen niet ter wereld als onbeschreven blad; karaktertrekken en voorkeuren zijn deels te voorspellen aan de hand van genetische opmaak.

een vrouw wordt tot vrouw gemaakt
Een andere actuele kwestie die aansluit bij het onderwerp identiteit en vrijheid is die van emancipatie en feminisme. ‘Volgens het feminisme zijn de biologische verschillen tussen man en vrouw geen rechtvaardiging voor sociale, culturele of economische verschillen’.*
Gelijkheid tussen mannen en vrouwen krijgt veel aandacht en wordt in één adem genoemd met de gelijkheid tussen wit en zwart.
De afgelopen 10 jaar is er steeds meer aandacht voor discriminatie en diversiteit. Hoewel de discussies tot felle botsingen leiden, zie ik het als een goed teken dat ‘minderheden’ meer de vrijheid voelen om zich te uiten.

Alle hierboven aangestipte onderwerpen, vind ik interessant om een volgende keer verder uit te diepen.
Wat zijn jouw gedachten over deze onderwerpen? Ik praat er graag met je over en sta er voor open tot nieuwe inzichten te worden gebracht.

File:Anthropology; an introduction to the study of man and ...

* Le Coultre, E. (2007). Ik denk, Diemen, Nederland: Veen Magazines

de macht van kunstmatige intelligentie

We bevinden ons in een tijdperk waarin technologie een grote rol in ons leven speelt. Ontwikkelingen op dit gebied vinden in hoog tempo plaats. Als je kijkt naar science fiction films kan dit soms erg verontrustend zijn.
Omdat de digitale gadgets, slimme computers en robots zo ver ontwikkeld zijn dat het iedereen de pet te boven gaat. Zozeer dat niemand er meer grip op heeft.

De wereld in je hand
Er zitten veel voordelen aan de mogelijkheden van bijvoorbeeld smartphone gebruik. Al ondervind ik persoonlijk ook de nadelen ervan. De continue bereikbaarheid en de mogelijkheid in handen hebben om op vele verschillende manieren met mensen in contact te treden via sociale media, zorgt voor een hoop stress bij veel mensen. Er komt druk op je te liggen om een perfect leven te schetsen tegenover vrienden, ‘frenemies’ en vage kennissen. Het versterkt een gevoel dat je altijd een hoop dingen mist, omdat je wordt geconfronteerd met alle plekken, mensen en activiteiten waar je op dat moment niet bij bent.

Verslaafd
De meeste mensen zijn erg afhankelijk geworden van hun smartphone. We gebruiken dagelijks handige apps als 9292 en google maps. Ik merk zowel bij mezelf als bij mensen om mij heen de aanzuigende werking, de verslaving en de afhankelijkheid. Dit doet mij soms terugverlangen naar iets primitiever tijden met minder verleiding tot uitstelgedrag. Met minder verleiding tot het zoeken van virtueel (eenzijdig) contact in welke vorm dan ook: Het kijken van series op Netflix, vlogs op youtube, filmpjes of foto’s van de kinderen van ex-collega’s op Facebook en Instagram. Het geeft nooit de voldoening waar je op uit was, al lijkt er toch een beloningscentrum geprikkeld te worden bij de eindeloze toediening van dergelijke input, want we blijven het doen.

Weet je nog?
Weet je nog, vroeger? Ik kan mij nog een tijd herinneren dat wij geen mobiele telefoon hadden. Dat er vriendinnetjes van school naar de huistelefoon belden om te vragen of ik thuis was. Dat je niet op internet kon omdat mama aan het bellen was.

Wat opvallend is dat mensen in de jaren 90 aangaven helemaal niet te zitten wachten op iets als een mobiele telefoon. Toch is bijna iedereen inmiddels afhankelijk geworden van internet, smartphone en talloze apps.
Check dit filmpje!
Ik heb geen behoefte aan een mobiele telefoon.

Vind ik leuk
Kunstmatige intelligentie ontwikkelt zich steeds verder. Zo passen diensten als Facebook, Spotify en Netflix zich automatisch aan, aan je persoonlijke voorkeuren. Dit gebeurt met behulp van algoritmes: een soort formules die op basis van gedrag in het verleden, voorspellingen voor de toekomst doen. Op basis van een aantal criteria wordt een gebruiker bijvoorbeeld in een bepaalde categorie of doelgroep ingedeeld. Mensen die dit leuk vinden, vinden dat ook leuk.

Dit kan om meerdere redenen risico’s met zich meebrengen.

Bubbel 
Je kunt in je eigen bubbel verdwijnen wanneer je alleen nog maar dingen te zien krijgt die in je straatje passen. Je wordt ingedeeld in een categorie mens, in een typetje. Hierdoor kom je minder in contact met andersdenkenden, wat niet bevorderlijk schijnt te zijn voor creatief denken. En volgens mij komen hierdoor groepen mensen meer tegenover elkaar te staan.

Ik keek een discussieprogramma bij debalie waarin op verschillende levensgebieden experts kwamen praten over de manier waarop algoritmes steeds meer ons leven bepalen en wat hiervan de risico’s kunnen zijn.  Als je op de link klikt, kom je bij een overzicht van programma’s. Deze uitzending was op zondag 18 juni 2017 en heet
De macht van data – hoe algoritmen ons leven vormgeven.

De invloed van algoritmes op het gebied van werk. 
Algoritmes worden bijvoorbeeld ingezet tijdens sollicitatieprocessen.
Voorheen werd er een selectie gemaakt door Human Resource medewerkers, door mensen.
Tegenwoordig wordt steeds vaker kunstmatige intelligentie ingezet om een selectie te maken uit kandidaten.
Dit gebeurt omdat computers beter in staat zijn om grote hoeveelheden informatie te analyseren. Er worden veel data/gegevens gebruikt om een keuze te maken voor de geschikte kandidaat voor een functie.

Computer says no
Ten onrechte hebben mensen het idee dat deze formules objectief zijn. Ze worden teveel gebruikt als een alwetend orakel, als de waarheid.
Er worden namelijk veel gegevens meegenomen in de beoordeling of een kandidaat geschikt is voor een bepaalde functie, die niet relevant zijn. Hierdoor kunnen mensen worden benadeeld.
Vooroordelen kunnen versterkt worden door het gebruik van algoritmes, omdat de input de output bepaalt. Door de enorme hoeveelheid gegevens, komt er een gemiddelde norm uit, waar niemand aan voldoet, maar iedereen aan probeert te voldoen.
Het gevaar is bovendien daarbovenop dat niemand zich nog bewust is van deze vooroordelen.

Computer says no (computer als alwetend orakel)

Output is afhankelijk van input
Bijvoorbeeld: gemiddeld genomen hebben mannen meer zelfvertrouwen en meer de neiging om te bluffen in het sollicitatieproces. Hierdoor zoeken zij in zoekmachines naar een hoger niveau vacatures dan vrouwen met dezelfde opleidingsachtergrond. Dit is de input. Als output krijgen mannen meer van dergelijke vacatures aangeboden door het systeem, omdat zij passen binnen dit profiel. Dit is een mechanisme dat zichzelf versterkt en bevestigt waardoor een selectieproces ogenschijnlijk objectief verloopt, maar dit in feite niet het geval is.

app als werkgever
Werkgevers als Foodora en Deliveroo hebben apps ontwikkeld waarop medewerkers opdrachten krijgen en een overzicht van hun prestaties. Op deze manier heb je geen mens van vlees en bloed als werkgever, maar een computer. Met een computer kun je niet overleggen en dit boet in op autonomie. Ook ligt er op deze manier veel te veel nadruk op efficiency.

Menselijk oordeel
Ik denk dat het belangrijk is dat mensen zich meer bewust zijn van de risico’s van het gebruik van dergelijke systemen. Deze systemen bieden veel mogelijkheden, maar het menselijk oordeel blijft in veel gevallen van belang. We zouden belangrijke beslissingen niet volledig moeten baseren enkel op de uitkomst van een formule.
De menselijke, empathische kant in dit verhaal en de moraal en ethiek blijft iets dat niet uit het oog mag worden verloren.

Privacy
Tegenwoordig is privacy vaak onderwerp van gesprek. Op basis van je gedrag op internet, wordt een profiel van je geschetst op basis waarvan voorspellingen over je toekomstig gedrag kunnen worden gedaan.
Welke websites heb je bezocht, hoe lang en hoe vaak? Bedrijven hebben veel geld over voor deze gegevens, omdat ze op basis hiervan gericht reclame kunnen maken. Een commercieel belang dus.

Transparantie
Dit lijkt nog tamelijk onschuldig, maar wat ook een ding is is het gebrek aan transparantie over wie over jouw gegevens kan beschikken en wat zij hiermee kunnen doen. De beweegredenen zijn niet duidelijk en de consequenties zijn dat al helemaal niet.
De meeste mensen zijn inmiddels zo afhankelijk van alle gadgets, dat het geen optie is om die gegevens niet af te staan.

Veiligheid
Tegenwoordig komen er veel aanslagen in het nieuws waardoor mensen bang worden en bereid zijn hun privacy in te leveren in ruil voor het gevoel van veiligheid.
Wanneer verdachte of risicovolle personen immers makkelijker te achterhalen en op te sporen zijn, kan worden voorkomen dat zij een aanslag plegen.
In de praktijk schijnt de kans dat je wordt getroffen door een terroristische aanslag nihil.
Bovendien is de vraag welke gedragingen binnen de norm vallen.
Welke criteria worden aangemerkt als ‘verdacht gedrag’?

Een systeem waarin alle persoonlijke gegevens van mensen vrij beschikbaar zijn, is gevoelig voor misbruik.

Je hebt wel iets te verbergen
Je hoort mensen vaak zeggen: ‘ik heb niks te verbergen hoor.’ Maar klopt dat wel? Ik denk het niet.
Check dit fimpje!
Heeft u iets te verbergen?

Een serie op Netflix die mooi aansluit bij dit verhaal is Black Mirror.
trailer op youtube (van seizoen 3).
Al is het een beetje naargeestig. Voor een volgende keer lijkt het me interessant om me meer te verdiepen in de mogelijkheden en de positieve kanten van nieuwe technologieën.