Tagarchief: vliegschaamte

Interview met Roel (Groen Links)

Ik interview Roel van der Linden over zijn idealen. Hij reageerde enthousiast op mijn oproep. Roel is net afgestudeerd als Leraar maatschappijleer, is lid van GroenLinks en zet zich in voor Greenpeace.

Wat is volgens jou de grootste uitdaging van deze tijd?
‘De grootste uitdaging van deze tijd is volgens mij het tegengaan van klimaatverandering.
En wel op een eerlijke manier, waarbij de vervuiler betaalt. Hoewel.. dit zou betekenen dat mensen met veel geld lekker veel mogen vervuilen. Het is een ingewikkelde kwestie.’

Ik vraag hem hoe hij erbij kwam om politiek actief te worden.
Roel vertelt dat hij zijn groene idealen van huis uit heeft mee gekregen. Zijn ouders rijden bijvoorbeeld geen auto, hebben zich altijd ingezet voor GroenLinks en eten geen vlees. Hij heeft nooit de behoefte gevoeld zich hier tegen af te zetten. Op een gegeven moment ging hij zelf meer kritisch nadenken, maar concludeerde dat hij nog altijd achter deze idealen stond. Op de middelbare school volgde hij het vak maatschappijleer al met veel interesse en tijdens zijn vervolgstudie groeide zijn maatschappelijke betrokkenheid steeds meer. Een aantal jaar geleden schreef hij zich in voor Dwars, de jongerenorganisatie van GroenLinks en woonde verschillende bijeenkomsten bij. Later is hij zich gaan inzetten voor Greenpeace als organizer. Zijn rol is om vrijwilligers te werven tijdens verschillende acties. Helaas zijn er nu een aantal acties geannuleerd in verband met Corona.

Is er iets veranderd sinds de Corona-crisis?
‘Het Corona-virus is afschuwelijk voor de slachtoffers en je mag het eigenlijk niet zeggen, maar je merkt wel de positieve effecten op het milieu. Bij Greenpeace is nu de vraag of het voeren van actie op een andere manier doorgaat, bijvoorbeeld door petities rond te sturen. Dit lijkt op het moment ongepast, omdat iedereen in de ban is van het virus. Maar het klimaat gaat ook gewoon door.

Ik vraag hem of hij vind dat hij en ik zelf verantwoordelijk zijn om klimaatverandering tegen te gaan.
Zelf neemt Roel graag zijn eigen verantwoordelijkheid door vegetarisch te eten, kort te douchen en zo min mogelijk te vliegen. ‘Dit laatste is nog best een uitdaging, als je van reizen houdt. Een verre reis maken met de trein is een stuk duurder en minder efficiënt.’ Zelf vliegt hij nog af en toe, wat gepaard gaat met enige vliegschaamte. ‘Vliegtickets zijn veel te goedkoop en er zouden betere en betaalbare treinverbindingen moeten komen, maar dat is geen excuus om niet je eigen verantwoordelijkheid te nemen. Ik heb trouwens wel een keer een stukje kip geproefd, maar vond het ook helemaal niet lekker.’

Ik vraag of hij wel eens discussies heeft met mensen hierover.
Roel vertelt dat hij maar weinig mensen spreekt die heel anders in het leven staan. ‘Onbewust zoek je toch de mensen op waarbij je je prettig voelt en kom je in je eigen bubbel terecht.’ Tijdens zijn opleiding wordt er wel eens gediscussieerd en neemt iemand de rol in van advocaat van de duivel, maar echt tegenstanders spreekt hij nauwelijks. Hij heeft wel een subtiel verschil opgemerkt tussen bijvoorbeeld de Partij voor de Dieren en GroenLinks. ‘Ik vind dat De Partij voor de Dieren soms iets te idealistisch en star kan zijn. Bijvoorbeeld bij het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne was de Partij voor de Dieren tegen, omdat ze in Oekraïne veel plofkippen hebben. Maar het gaat hier natuurlijk ook om Europese solidariteit. Soms moet je minder doordrammen en meer pragmatisch zijn. Je moet je idealen niet verloochenen, maar een beetje water bij de wijn doen is soms wel goed.

Op internet leest hij weleens reacties van mensen die er compleet andere denkbeelden op nahouden: ‘Ik weet dat er nog steeds mensen zijn die denken dat klimaatverandering en de invloed van de mens daarop een hoax is. Op internet lees je vaak hele extreme uitspraken hierover. De ene roept dat het één groot complot is, de ander dat je een moordenaar bent als je een keer een stukje vlees eet. Ook in de media wordt veel podium gegeven aan extreme meningen. Er lijkt weinig ruimte voor nuance.

Wat zou een rampscenario zijn voor jou?
‘Ik ben niet zo’n doemdenker, maar in het slechtste geval gaan mensen als het straks weer kan, helemaal los en boeken massaal weekendjes New York.’

Hoe zou de ideale wereld eruit zien?
‘In de ideale wereld zou iedereen zijn steentje bijdragen en zou iedereen een eerlijke kans krijgen en niet worden afgerekend op zijn of haar achtergrond.’ Roel is optimistisch over de toekomst en heeft er vertrouwen in dat een eerlijke en groene wereld mogelijk is. ‘Veranderingen/ontwikkelingen kunnen ineens heel snel gaan, kijk maar naar vrouwen-emancipatie. Voor zover ik daar als man iets over kan zeggen. Ook zijn steeds meer mensen zich bewust van het belang van een gezond klimaat. 10 jaar geleden was het bijvoorbeeld nog een beetje raar om vegetarisch te zijn. Tegenwoordig is het hip om groen te doen.’

GroenLinks - Wikipedia

Leefschaamte

Sla deze blog maar over als het gezeik over duurzaamheid je ook de neus uitkomt.

Mijn ideeën over de groene kerk houden me nog altijd bezig:
Ik worstel met mijn verworven kennis die ik misschien toch liever niet had gehad, over de opwarming van de aarde, massa-extinctië etc etc

Verantwoordelijkheid 
Ik dicht mezelf allerlei positieve eigenschappen toe: Mijn gevoeligheid, openheid (in de zin van open staan) idealisme en betrokkenheid zorgen ervoor dat ik mij allerlei leed en onrecht bijzonder aantrek en mijn grote verantwoordelijkheidsgevoel maakt dat ik deze problemen wil oplossen.
Ik heb het idee dat er steeds meer mensen zijn die dit herkennen: een groeiend bewustzijn en de wil en plichtsgevoel om dingen ten goede te veranderen. Al wees een geïrriteerde vriendin me erop dat het in haar kringen helemaal niet zo leefde en uitte een donkerbruin vermoeden dat ik wellicht ‘gelijkgestemden’ opzocht.  Ik denk beide.
Mensen moeten zich op een bepaalde manier verhouden tot de vele berichten hieromtrent die hen ter oren komen (klimaatstakingen, halvering van de vee-stapel, van het gas af..) De vriendin vertelde me bozig dat ze totaal geen last heeft van vliegschaamte, vleesschaamte of welke (ecologische) schaamte dan ook en zich dat weigert aan te laten praten. Ook vroeg zij zich af wat er erg aan is, mocht de mensheid uitsterven.

Waarom is uitsterven erg?
Ik vind dat op zich een interessant filosofisch vraagstuk. Veel groene kerkgangers hebben het over het redden van de aarde, wat niet aan de orde lijkt. De aarde zal het hoogstwaarschijnlijk een worst wezen en redt zichzelf wel. Het gaat, denk ik, meer om het voortbestaan van de mensheid, waar een deel van de mensheid, waaronder ik, zich druk om kan maken.  Waarom zou ik het erg vinden als de mensheid zou vergaan? Waarom vind ik sterven en verliezen erg?
Ondanks dat ik de zin van het bestaan (nog) niet doorgrond 😜 en ik een hoop mensen waardeloos vind,  hecht ik toch veel waarde aan het leven. Ik vind het verdrietig om te zien hoe geruïneerd wordt wat voor mij van waarde is en word er blij van als goed wordt omgegaan met alles wat kwetsbaar is (elkaar, natuur, milieu en dieren). En ik vind doodgaan en anderen verliezen gewoon echt doodeng.
Ondanks het verstandelijke idee dat ‘de dood er niet is als jij er bent en jij er niet bent als de dood er niet is.’ Vertrouwde dingen die veranderen, onzekerheid en leed, brr.

Dino's - Lesmateriaal - Wikiwijs

Hypocriet?
Ik spreek mezelf misschien tegen. Dat komt omdat ik, net als bijna alle andere mensen, een vat vol tegenstrijdigheden ben, een hypocriet wezen met conflicterende waarden en ideeën.
In mijn vorige blog over de groene kerk, viel ik de leden van de partij voor de dieren, en alle andere wijzende vingertjes aan, omdat ik me aangevallen voelde. Omdat ik worstel met en oordeel over mijn eigen verantwoordelijkheid en morele gedrag en ik wordt mega-geïrriteerd van dat mega-ongemakkelijke gevoel en confrontaties. Ik vind het ook heel oneerlijk als ik het gevoel heb dat er naar mij gewezen wordt omdat ik niet perfect ben, omdat ik (nog) niet bereid ben dierlijke producten op te geven. Het gaat vooral om het eten, een van de dingen in het leven die veel impact hebben.
Dit voelt heel oneerlijk, omdat ik bijzonder veel last heb van vliegschaamte, terwijl de meeste mensen in mijn omgeving bij de vleet de hele wereld overvliegen. Het voelt alsof ik mezelf beperk, ondanks dat ik geen reislustig typ ben. Ik verlang in de wintermaanden intens naar wat zon. Ondertussen lijkt het erop dat de mensheid zichzelf het leven op aarde onmogelijk loopt te maken. 1 van  ongeveer 8 miljard mensen ben ik (8.000.000.000). En Nederland is zeker niet een van de braafste jongetjes van de klas. Wanneer iedereen op de wereld zou leven als een gemiddelde Nederlander, zouden we bijna vier wereldbollen nodig hebben om in alle behoeften te voorzien. Onhoudbaar dus.
Ook mijn bezwaren tegen voortplanting voelen als oneerlijk, ondanks dat ik nooit een sterke voortplantingsdrift heb gevoeld om verschillende (persoonlijke) redenen, waarover meer in een later blog. Onder andere vraag ik me af  op wat voor wereld ik mijn kind zou zetten: Is het een veilige wereld, een wereld waarin het een mooie toekomst te wachten staat? Ik heb er mijn ernstige twijfels over. En dat zie ik zelf niet als pessimistisch.

NEW SAVANNA: Elephant Regression: On the Couch with Dumbo

Vliegen, vlees eten en spullen kopen
Verschillende wetenschappers, onderzoekers en verslaggevers
zeggen verschillende dingen over wat het meest impact maakt.  In een stuk van de correspondent las ik bijvoorbeeld dat een retourvlucht Amsterdam- New York qua CO2 uitstoot gelijkstaat aan 1000 big macs per persoon. En iedereen weet inmiddels toch wel dat het hele vlees-proces ontzettend milieuvervuilend is?!
Ik vond dat shockerend en maak me sindsdien extra druk om luchtvaart. Babette Porcelijn benadrukt de impact van ‘spullen’, met name de verborgen impact die wij niet zien in Nederland.

Tegen consumenten-activisme
Ik las een stuk in het vrij Nederland van Roxane van Iperen, wat ik goed hout vond snijden en heel mooi aansloot bij mijn ideeën die ik omschreef in het groene kerk-stuk. Dat het wijzende vingertje naar elkaar misplaatst is en afleidt van de mensen/organisaties en bedrijven die echt het verschil kunnen maken en dus ook die verantwoordelijkheid zouden moeten dragen. Wat niet betekent dat je niet je best moet doen. Maar reken niet de verkeerde mensen af.

PROFESSORES LUSOS: Assumam as vossas decisões.

Beroep op geweten
Ik bevind mij inderdaad bijzonder vaak onder mensen die zich persoonlijk verantwoordelijk voelen voor de staat van klimaat, milieu en dierenwelzijn en hun leven willen ‘beteren’. Ook heb ik sterk de indruk dat zij het liefst hebben dat anderen ook zo leven als zij (vegan, verantwoord, zero-waste etc). Ik trek mij dit beroep op  mijn geweten zo aan, omdat ik zelf ergens ook de overtuiging heb dat het mijn plicht is verantwoordelijkheid te dragen en mijn uiterste best te doen, wat betekent dat ik niet mijn leven kan leiden op de manier waarop ik dat altijd heb gedaan. En in zekere zin doe ik dat ook niet. Ik vraag mij tegelijkertijd af hoe constructief  of misplaatst dit schuldgevoel is en vind het moeilijk het vertrouwen te hebben dat mijn best doen zin heeft. Of dat degenen die echt het verschil kunnen maken echt hun verantwoordelijkheid gaan nemen.

Bronnen:
https://www.vn.nl/pleidooi-tegen-consumentenactivisme/

https://decorrespondent.nl/8368/toen-ik-deze-cijfers-onder-ogen-zag-besloot-ik-veel-minder-te-vliegen-en-jij-misschien-ook/922228912-0226280f

https://maatschapwij.nu/videoportret/babette-porcelijn/